Upadłość konsumencka – czy możesz uwolnić się od długów?

Wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej (tzw. upadłość konsumencka) jest rozwiązaniem dla dłużnika, który do swojej niewypłacalności doprowadził nieświadomie. Upadłość konsumencka ma na celu doprowadzenie do oddłużenia konsumenta i przywrócenie my zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie przy możliwie maksymalnym zaspokojeniu wierzycieli. Zgodnie z przepisami ustawy prawo upadłościowe sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie (np. zaciągał zobowiązania bez realnej szansy na ich spłatę oraz wyzbywał się majątku aby uniknąć egzekucji) lub wskutek rażącego niedbalstwa (gdy dłużnik zadłużył się na taką skalę, że obsługa zobowiązań każdego miesiąca przewyższa jego możliwości zarobkowe). Przesłania nieświadomości działania dłużnika jest więc istotna dla przyjęcia przez sąd sprawy do rozpoznania. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być ostatnią deską ratunku dla osób, które wpadły w spirale długów, biorących kolejne pożyczki na spłatę pozostałych.

Postępowanie o ogłoszenie upadłości jest sformalizowane i dzieli się na kilka etapów. Pierwszym z nich jest przygotowanie wniosku w postaci formularza. Poza wymienieniem wierzycieli i wysokości zobowiązań, dłużnik musi uzasadnić w jaki sposób doszło do powstania jego trudnej sytuacji finansowej. Niezbędne jest również dokonanie spisu posiadanego majątku, do którego zalicza się te rzeczy, które mają realną wartość rynkową, a ich sprzedaż może wygenerować zysk.

Wydanie przez sąd postanowienia o upadłości pociąga za sobą dalej idące skutki, ponieważ powoduje zawieszenie wszelkich prowadzonych przeciwko dłużnikowi postępowań egzekucyjnych. Natomiast po uprawomocnieniu się takiego postanowienia następuje umorzenie tych postępowań. Zostają one zastąpione jednym postępowaniem likwidacyjnym prowadzonym przez syndyka.

Jeśli sąd pozytywnie rozpatrzy wniosek wyznaczony zostanie syndyk – osoba nadzorująca wykonanie planu podziału masy upadłościowej (tj. majątku dłużnika) poprzez jego spieniężenie i pokrycie roszczeń wierzycieli. Majątek podlegający zajęciu zostaje zlicytowany, a uzyskane sumy pieniężne zostają przeznaczone na proporcjonalną spłatę wierzytelności. Jeśli jednak uzyskane sumy nie wystarczą na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, sąd ustali dodatkowy plan spłat w zależności od aktualnych zdolności zarobkowych dłużnika i potrzeb życiowych jego i jego rodziny. Plan spłaty zadłużenia sąd wyznaczy na okres nie dłuższy niż 3 lata. Jeśli sytuacja finansowa dłużnika jest na tyle trudna i wynika z niej w sposób oczywisty, że dłużnik byłby zdolny do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzycieli – sąd umorzy zobowiązania upadłego bez ustalania planu spłaty, a tym samym dłużnik zostaje całkowicie oddłużony.

Powyższe można przedstawić więc w kilku punktach:
1. Wniosek (opłata: 30 zł) skierowany do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, wydział gospodarczy,
2. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości,
3. Postępowanie likwidacyjne (syndyk sporządza listę wszystkich wierzycieli i ich wierzytelności, a następnie jego działania prowadzą do spieniężenia majątku dłużnika poprzez jego likwidację. Syndyk dokonuje sprzedaży dóbr będących w posiadaniu upadłego. Z uzyskanych kwot następuje zaspokojenie wierzycieli),
4. Plan spłaty (Jeśli sąd uzna, że majątek dłużnika nie pozwala na jakiekolwiek spłaty, może dojść do umorzenia wszystkich długów).
Wkrótce (24 marca 2020 r.) w życie wejdą nowe przepisy prawa upadłościowego. Według nowelizacji przyczyny niewypłacalności nie będą przesłanką braną pod uwagę przez sąd podczas wstępnego etapu tj. rozpoznania wniosku. Mogą mieć one znaczenie dopiero przy ustalaniu planu spłaty. Najważniejszą z nadchodzących zmian jest to, iż dla wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości istotny będzie wyłącznie fakt niewypłacalności dłużnika, a rażące niedbalstwo nie będzie już przesłanką wyłączającą możliwość ogłoszenia upadłości. Powyższe zmiany niewątpliwie ułatwią uzyskanie postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

About the author: Dominika Habinka